Бас редактор бағаны

"Әлімсақ" журналының бас редакторы, филология ғылымдарының кандидаты

Нұрлан Көбегенұлы Нұрмаханов

 Бас кеспек болса да...

Журналға тіркелу

Валют бағамы

Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан

Серіктестер

Проза

Үскірік

 

Түнгі сменадан келіп, жастыққа бас қойғаным сол еді, көзім ілініп бара жатыр екен, шар-р-р ете қалған дауыстан шошып ояндым. Біздің үйге тауық қайдан пайда болған, қайдағы балапан қораз деймін ұқылы-ояу. Жастықтан бас көтерсем, балапан қораз емес, өзімнің Кеңесбегім. Менің бас жағыма келіп, ұртын томпайтып, құтақандай үскірігімен әлсін-әлсін шырылдатып қояды.

- Ай, тентек балам-ай! Мыңа әкең ұйықтап жатыр екен-ау, деп ойламайсың-ау. Өзіме де сол керек. Баланы о баста бір еркелеткен соң, оның өкініші осылай кездесе береді. Амалым қанша?

- Кәне, көрейін, қайдан алдың?- дедім ұлыма. Жасымда сиырдың жазғытұрымғы өлі жүнінен жұмбаздалған доппен ойнап өскен басым осы кезде ойыншық көрсем, қатты қызығатын едім.

- Махан достан, -деді балам тағы шырылдатып жіберіп. Аумаған милиционердің үскірігі. Тап соның дауысы. Кәдімгі тәртіп орнайтын, жылыстап бара жатқан транспортты тоқтатқысы келіп тартып жіберсе, тоқтай қалатын кәдімгі үскіріктің дауысы.

Аманат- арман

 Көктемнің шуақты күндерінің бірі. Түндегі шелектеп жауған жауынның иісі тынысыңды ашады. Есік алдындағы бақшаны суғарып жүрген Келдібай ақсақал ара-тұра кемпіріне айғайлап қояды.

- Әй, кемпір, андағы шелекке қол жалғап жіберші,- дейді. Нағима қисалаңдай басып шалының айтқанын дереу орындауға тырысады. Бақша бабын жасап болған соң екеуі қарағаш түбіндегі кең сәкіге отырып, сары қымызды сапырып шүйіркелесе бастады. 

- Әй, кемпір, осы Сырдың топырағында туып, өсіп-өніп, көгеріп, көктегенімізге де 60 жылдан аса уақыт өтті. Осы қаланың құрылғалы бері, бұл жердің әр тасы мен үшін қымбат. 

Күйші

Кеше кешкісін арнайы шақырумен келген жас жігіт көпіртіп кеткен. "Көрші ауылдағы тойға адам аяғы жететін жердің бәрінен өнерпаздар келмек. Біздің қазақ малды тойға шашу үшін жинайды, сол той арқылы атын шығаруды ойлайды. Атан жарыс, аламан бәйге, палуандар күресі, ақындар айтысы мен күйшілер тартысына арнайы атан бастаған тоғыз, үйір-үйір жылқы тігілмек. Әлі жетсе жығады, бабы болса шабады, бағы қонса алады. Ақсақал, кемпіріңмен керілдесіп киіз үйде жата бергенше дүйім жұртқа өнеріңізді көрсетіп, өзіңіз де, өзгені де сергітіп қайтпайсыз ба, бұйыртса бәйгенің алдын алып, атыңыз аңызға айналып, есіміңіз елге тарап кетер", - деп қоймаған. Қырсық шал қисайып қабақ жылыта қоймады. «Күй тыңдайтын құлақ қалды ма қазір, күйшіден қадір қашқаны қаша-а-ан?» деген де қойған.

- Екі күннен бері ұйқы жоқ. Түнімен дөңбекшіп кірпік қақпай шығады. Тілден қалды. Өзімен өзі. Ауық-ауық екі қолын шайып, жылы сары майға салады. Ескі досы қос шекті домбырасын баптап жүр. Жылжымалы пернесін жаңартып, жаңа шек тағып, жылқы майымен сүртіп қояды. Көкірек шіркін сайрап тұр. Тек соңғы жылдары тіршіліктің тізгіні еңсені езіп, қара жұмысқа араласқасын екі қолы қарабайланып кеткен. Оның үстіне кемпірінің күңкілі де көбейіп кетті. "Сенің тыңқылың тамақ болмайды, кәрі қойдың жасындай өмірің қалды, қойсайшы осыны, тойып тамақ жемей, бүтін киім кимей, өмірден өтіп барамыз, бар өмірдің қызығын бір өзің көрдің ғой, қайда той, қайда сайыс, қайда мереке. Біз бейбақтың не жазығымыз бар?"- деп, мазаны алады. Ондайда бір молдадан "әйелдер тамұқтың тұрғындары ғой" дегенді естігені бар-тын, сол рас шығар дейтін де қоятын. Адамды қажытатын қара жұмыс емес, қара сөздің қамшыдай тиюі шығар. Болмаса ішер асты, киер киімді ешкімге қол жаймай-ақ тауып жүр емес пе?

КАЙФ

Шегебай – үлкен қаланың шеткері мөлтек ауданындағы биік үйлердің бір жертөлесіне орналасқан аядай ғана дүңгіршек иесі, яғни етікші. Иә, етікші. Оған несіне елең ете қалдыңыз?! Сірә, көз алдыңыздан көпке белгілі таныс сурет көлбеңдеп өте шықпаса не қылсын. Солай, тура, адасқан жоқсыз. Бәрі де сіз ойлағандай. Ертеңгілік бұл маңай әдеттегі қалыпты тіршіліктен сәл қиыстау, абыр - сабыр күй кешеді. Кіреберістің темір есіктеріне де тыным болмайды, ашылып-жабылып, майланбаған топсасы «ойбайын» салып, миыңды кеміреді. Әрине, дөкейлердің нелері кетсін, қызметтік мәшинелері күтіп тұр. Олар әсте асықпайды, қақырынып-түкірініп, талтаңдап үйлерінен әрең шығады. Ал қатардағы қызметкерлер иек астындағы аялдамаға тоқтайтын автобусқа ілігу үшін сырт киімдерінің түймелерін жолай түймелеп, тұра жүгіреді. Жас жұбайлардың үйреншікті «драмасы» белгілі ғой қашаннан: «Балабақшаға баланы сен апарасың, жоқ сен апарасынмен» біраз уақытты текке өлтіреді. Мұндай қақпақылға тірі жан көне қоя ма, әке-шешесінің «ит тірліктеріне» ыза болғаны соншалық, дауысын әдейі күшейтіп, жер тепкілеп бақырып жылайды. Қала адамдары осындайда бір-біріне көмектесіп жіберсе, кәнекей?! Керісінше сендерге сол керек деп табалап бара ма қалай. Жастарды жолынан бөгемей, әрі бір бағытта болған соң мына тұрған балабақшаға әлгі жүгірмекті ілестіріп әкетсе одан кішірейіп қалмайды ғой.

Міне, осы тұста тұйық көшенің арғы бұрышынан жылт етіп көрінген ескі «Москвич» жайлап келеді де, дүңгіршектің алдына дік етіп тоқтайды. Ойпыр-ай, ағысқа қарсы жүзген көксеркеден аусайшы! Адам деген былай, ортаға бейімделер болмас па. Жұрт аяғы басылып, төңірек тынышталған соң-ақ келуіне болады ғой Шегебайдың, немесе Шегебай етікшінің. Қай жұмысынан қалып барады. Шегебайдың орнын тартып алғысы келіп, сыртынан бақылап, бақталасып жүрген біреу бар ма. Шлагбаумнан жүрдек пойызды белгіленген минутында, секундында өткізіп жіберетін  кәнігі теміржолшыдай Шегебай  дәл таңғы тоғызда осы маңнан табылады. Және күндегісі осы. Оу, жұмыр басты пендеңіз токқа қосылса бітті, зыр қағып жүйтки жөнелетін ойыншық мәшине емес қой. Басы ауырады, балтыры сыздайды. Тіпті  бір думанды кештен сәл көңілдірек оралып, артық ішілген «сомапалдың» әсерінен айыға алмай түстен кейін келсе,  не жұмысқа шықпай қалса да Шегебайды шарқ ұрып іздеп жатқан кім бар?! Жөндеуге берген аяқ киімдер иелеріне бүгін тапсырылмаса, ертең-ақ үлгірер. Кеңірдектен алатындай ол не қылған асығыстық?

Ана туралы толғаныс

Ата-анамыз Сарының зиратында жатыр. Қайтқан күні міндетті түрде басына барып құран оқытып, еске аламыз. Бала кезімде әкемнен: "Сары деген кім?" - деп сұраған едім. Әкем аңызға айналған мына бір әңгімені айып берді. Байғозы атамыздың Тансықбай, Өтеп, Аманжол, Аяп және Топаш деген бес баласы болған. Сары - Топаш атамыздың жалғыз ұлы болса керек. Өте ақылды адам болғанға ұқсайды. Өкінішке қарай, тым ерте қайтыс болған екен. Ажал алдында жақын ағайындарына: "Бұл жалған дүниеге кім келіп, кім кетпеді. Соңынан ұрпағы қалған адамдар бақытты ғой. Маған ондай бақыт бұйырмады. Отау құрып, балалы-шағалы болғаным жоқ. Міне, енді соңғы сапарға аттанып бара жатырмын. Мені руымыздың бейітіне жерле-меңіздер. Онда абырой, атағы бар небір ағайында-рымыз жатыр. Солардың көлеңкесінде қалып, атым шықпай қалады. Сондықтан да, руымыздың бейітінен бөлек, басқа жерде жалғыз-жалқы жатайын. Мүмкін, жатқан жерім "Сарының бейітіне" айналып, кейінгі ағайын-жұрттың есінде қалармын", - деп, ақырғы өтінішін айтқан көрінеді. Расында, Сарының жерленген жері кейін үлкен зиратқа айналып,  қазір "Сарының бейіті" деп аталады.

Күлдарай анамыз 1926 жылы дүниеге келген. Әкесі мен бауырлары наубайшылар болған. Әжеміз қатаңдау болды ма, әйтеуір, анамыздың төркіндері-мен алыстан сыйласып, қоян-қолтық қатыса алма-дық. Дегенмен, Күләш апамыз екеуміз анда-санда барып, нағашы әжемізге сәлем беретін едік. Әжеміз жақсы адам еді. Өкінішке қарай, жасы ұлғайған шағында екі көзі көрмей қалды. Біз барғанда қалтасына жасырып қойған кәмпит-пешенейін беріп, маңдайымыздан сүйіп, басымыздан сипап, жылы сөздерін айтып отыратын, жарықтық. Ол кезде кәмпит-пешеней деген жеңсік еді ғой. Әжеміздің берген сыйлығына риза болып, үйге мәзденіп қай-татынбыз.  Кейде әжеміз қалтасын қарап, ештеңе таба алмай қалады. Ондай кезде жан-жағын сипалай отырып, қолына түскен кез келген затты беретін. Бірде мектепке баратын немересінің қызыл галстүгі қолына ілігіп, Күләш апамызға сыйлаған көрінеді.

Анамыздың руы - Сарықасқа. Алайда, түп-тұ-қиянын білетіндер арғы ата-бабалары - Қарақалпақ дейді. Кезінде анамыздан сұрап едік, анықтап ештеме айта алмады. Дегенмен, Өтеп атамыздың: "Күлдарай келінім үлкен анамызбен төркіндес", - деп, кейде әзілдеп отыратын еді.

 

Іздеу

Сауалнама

Бүгінде журналистерге қай сала мамандарынан ақпарат алу қиын?

Медицина - 57.1%
Прокуратура - 0%
Сот - 0%
Департаменттер - 14.3%
Облыстық басқармалар - 28.6%

Дауыс саны: 7
The voting for this poll has ended on: 29 Шіл 2017 - 00:00

Жоба туралы

Сыр өңірінің тумасы, қайсар қаламгер, ақын Зейнолла Шүкіровтің рухына арналған «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты облыстық жас ақындар мүшәйрасы өтті.

 «Руханиятты жаңғырту» қоғамдық қоры мен республикалық әдеби-мәдени, тарихи-танымдық «Әлімсақ» журналы Зейнолла Шүкіровтің рухына арнап биыл төртінші рет дәстүрлі «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты талантты жас ақындар мүшәйрасын ұйымдастырды. Биылғы жылдың жеңімпазы - М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжінің студенті Нәбира Ешниязова.

 

 

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:

Әлеуметтік желілер

Күнтізбе

<< < Қараша 2017 > >>
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жс
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

As we continue our list of fantasy football”s top 101 PPR players of 2017 we have three players who have recently finished in the top-15 at their positions.

In fantasy football there will always be players who have an unexpected drop or rise from one year to the next. One player on today’s list was a top-six wide receiver in 2015. The next year,Vince Wilfork Jersey he wasn’t even a top-20 wide receiver.

The same can be said about a running back on today’s list who was a top-five running back in 2015. Last year, he wasn’t even a top-18 running back. Who are these players and what should we expect from them in 2017?

To be clear,J.J. Watt Jersey the top 101 PPR players are for re-draft leagues only. Here’s a look at players ranked No. 38-36:

Last season Patriots wide receiver Julian Edelman finished fourth in the NFL in receptions with 98. He also set a career-high in receiving yards with 1,106. In the end,Brian Cushing Jersey Edelman finished 2016 as the 15th PPR wide receiver. Unfortunately for Edelman, I see a regression coming his way in 2017.

The 2016 season was only the second time in Edelman’s eight-year career he played in all 16 games in a season. The other time came back in 2013. Going into 2017, the odds are against the 31-year old receiver to play in all 16 games in back-to-back years for the first time in his career. Even if he somehow manages to stay healthy for all 16 games, he’s sure to lose targets and receptions.

Last year Patriots star tight end Rob Gronkowski had a career-low 25 receptions. Gronk was never 100 percent during the 2016 season and only appeared in eight games. Going into 2017,DeAndre Hopkins Jersey he will be back to full strength. Also, the Patriots traded their 2017 first-round pick for Saints wide receiver Brandin Cooks. The former Oregon State Beaver will be the team’s new No.1 wide receiver.

Журнал туралы

«Әлімсақ» журналы – рухани серігіңіз

 Қазақтың ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан, әлімсақтан келе жатқан хатқа түскен тарихының, ұлттық болмыс-бітіммен астасқан әдебиеті мен мәдениетінің, тілі мен дінінің, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрінің бірден-бір насихатшысы, Сыр бойының тарихында алғаш рет әдеби-мәдени, тарихи-танымдық бағытта жарық көрген «Әлімсақ» журналының оқырманына жол тартқанына алты жылға жуық уақыт болып қалды. 2009 жылдың сәуір айынан бастап алғашқы нөмірі жарыққа шыққалы бері қазақ әдебиеті мен тарихына қатысты мақалаларды ортаға салып, Сыр өңірінің мәдениеті мен өнерін насихаттап, облысымыздың бүгінгі мәдени, әлеуметтік дамуындағы өзгерістерді ақпараттандыруда журналдың қосып келе жатқан үлесі салмақты.