Бас редактор бағаны

"Әлімсақ" журналының бас редакторы, филология ғылымдарының кандидаты

Нұрлан Көбегенұлы Нұрмаханов

 Бас кеспек болса да...

Журналға тіркелу

Валют бағамы

Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан

Серіктестер

Проза

КӨКЕ

  Көкем жасы сексеннің сеңгіріне көтерілген, ақ сақалы өзіне жарасып сән беріп тұратын, ат жақты, қой көзді, жай жүріп, бар шаруасын асықпай бітіретін адам еді. Өзінің айтқаны болмаса, басқаның айтқанын мойындай қоймайды. Айтыса беруге, өзінікін дұрыстап дауласа беруге шаршамайды. Көкем көбіне газеттен оқығанына, теледидардан көргеніне қалтқысыз сенеді де, солардың сөзін сөйлейді. Оған бәріміз болған жайды түсіндіре бастасақ:

 - Түк те білмейсіздер, - деп қолын бір сілтейді. Сонан соң баяғыда басынан өткен жайды айтып кете барады.

 Әкеміздің балалары тұрмай жастай шетіней беріпті. Жеті бала бірінен соң бірі о дүниелік бола берген соң, әкем көкем өмірге келгенде, ырым етіп кіндігін өзі балтамен кесіпті. Күзді күнгі салқын уақыт болса керек, тоғыз тоғысқан мезгіл екен. Оның аты да соған байланысты қойылыпты.

 

Қарүлек

 

Күркіреген кезінде салбырап қып-қызыл болып шыққан өңешін қайтадан ішіне тартып, жинап алды. Тісін тісіне тигізіп сақылдатып, жағын қозғағанда ернінен аппақ көбік шұбатыла үзіліп, жерге жетпей бірнеше шарға айналып, шыңылтыр аязды ақпанның ауасына сіңіп жойылып кетеді. Көбік шарлардың осыншама көптеп ұшқанын қызықтағандай тағы да күркірегенінде әдеттегісінен де жиі ұшқан дөңгелектер қалықтап ұшып, біразға дейін көрініп барып, жоқ болады. Әлгіндей шарға айнала алмаған ақ көбік салбыраңқы астыңғы еріннен үзіліп түсіп келеді. Жалпақ табанымен қалың қарды сықырлата, ашық аязды айналаға құмарлана, еркіндігіне, ешкімге тәуелді еместігін сезініп келе жатқан мұның оң жақ алдыңғы аяғының тұсарлығында жарты құлаштай арқан сүйретіліп, қардағы ізінен аздаған қан білінеді. Ұшы қиырсыз, шегі мен шеті көрінбейтін шалқар сахараның сағым қуған байтақ даласының алып кемесі атанған, бір замандарда  тү-ү-у сонау алыста-ғы жат елдерге жолында жүк қалдырмай, сіңір со-зып, жанын қинап, ұзақ сусыз шөлге де шыдап баға-тын Ойсылқараның бүгінгі ұрпағы Қарүлек басын иығына үйкеп-үйкеп алды да, өңешін екі қарыстай шығарып, жан-жағын тітіркендіре тағы да күркіреді. Төсін желге қақтырып, ашық аязға рахаттана, құмарлана әлденеге ызаланғандай үлек шабынуын үдете берді, үдете берді. Осы қалпында біраз уақыт тұрған ол елсіз сайын далаға, сон-о-оу алыс көкжиек-ке тесіле қарап, тағы біршама мезгіл тұрып алды.

Жыңғылдының дәл қазір басындағы дәні төгіліп, әбден сарғыш тартқан, кейбірі қап-қара болып қауланған қалың жантағы, дүзгіні мен көкбұтасы, селеуі мен сиырқұйрығын қалың қар тұмшалап тастаған, жалдана созылып өскен жыңғылының басы ғана аштықта талғажау болатын қыстың қысқа күнінде Қарүлек кішкентай ашық алаңқайдан шығып бұйратқа бет алды. Бағыты - Айтұяқтың биігі. Маңайдан ешқандай тіршілік иесі байқалмайды. Екі күндікте жауған жұқа қардан кейін бұл жаққа адам да, мал да табан ізін салмапты. Таң атқалы, жан-жақтағылар көрінетіндей жарық болғалы осы қалыңшылықтың ішінде өріп жүретін ұзын құлақ қоянды да, ақ құйрық айлакер түлкіні де кездестірмеді.

Әуежайдағы жағдай

 

Америка Құрама Штаттарынан ұшқан "Боинг-747" ұшағы Нидерланд астанасы Амстердамда орналасқан халықаралық әуежайға дер кезінде келіп қонды. Бұл - әлемде көп жолаушылар қабылдайтын әуежайлардың бірі. Сондықтан да халық көп, бірі келіп, бірі кетіп жатыр. Ұнағаны, жолаушыларға бар жағдай жасалған. Қонақжай, мейрамхана, ойын-сауық орталығы, дүкендер, тіпті кітапханаға дейін бар. Әлібек анықтама бюросына барып, ауысып мінетін рейс қай мезгілде болатынын анықтады. Алматы бағыты бойынша "Эйр-Астана" ұшағы бес сағаттан кейін ұшады екен. Бос уақытты қалай да өткізу керек. Әлібек "жылжитын тротуарға" мініп, әуежай вокзалын асықпай аралады. Бір байқағаны, халыққа қызмет ететін орындар мейлінше ойланып істелген. Артық ештеңе жоқ. Барлығы жолаушылардың ыңғайына қарай орналастырылған. Әлібек әрі-бері жүріп, шаршады. Жақын жердегі орындықтардың біріне отырып, аздап демалғанды жөн көрді. Ығы-жығы халық. Кім, қандай ұлттың уәкілі екенін болжап білу қиын. Еуропалықтар бір-біріне ұқсайды, ажыратып алу мүмкін емес. Африкалықтар, азиялықтар да сондай. Әлібек өткен-кеткен адамдарға қарап отыр еді, жанынан өтіп бара жатқан бір топ жастар, кенеттен тоқталып, амандасты. Ұзақ жылдар бойы Испанияда жұмыс істеп жүрген өзбек ағайындар екен. "Сіз қазақ болған соң ат басын бұрып, амандасып жатырмыз. Расын айтқанда, сізді көргенде бауырымызды көргендей қуандық",- деп, ағынан жарылды. Әлібек кәсіптеріне сәттілік тілеп, туған жерін, елін сағынып жүрген өзбек жігіттермен жылы қоштасты. Көп ұзамай жанындағы орындыққа жасы ұлғайған қазақ әйел келіп отырды. Өзі мазасызданып отырғандай болып көрінді. Әлібек ниет білдіріп, жағдайын сұрады.

- Шырағым-ай, жетпіс беске келген адамның жағдайы қалай болушы еді?! Үйдегі балаларым мен немерелеріме базарлық сатып алайын деп, вокзал ішіндегі "бутиктерді" аралап едім, шаршап қалдым,- деп, бейтаныс әйел демін зордан алды. - Шамасы, бұл менің шетелге соңғы шығуым шығар.

- Сіз бұрын шетелдерде болдыңыз ба? - деп, Әлібек сұрады.

- Е-е, мен қай елде болмадым? Египет, Израиль, Турция, Сауд Арабиясы, Франция, Чехия және тағы басқа мемлекеттерде болдым. Міне, Алманияда екі апта болып, үйге қайтып барамын.

- Сіз бақытты адам екенсіз! - деп, Әділбек таңданды.

АДАЛ АДАМДАР БАР МА?

 

 

Қонақта отырған бір ақсақал: "Осы мемлекеттік қызметте адал адамдар бар ма?" - деп сұрады. "Бар, бірақ кемде-кем, - деп, Әділбек мойындауға мәжбүр болды. - Олар өздерінің жүріс-тұрысымен басқалардан бөлініп, ерекшелеу болып көзге түседі. Ары таза, адал адамдардың тұрмыс-тіршілігі де айрықша. Кеңес дәуірінде облыстық прокуратурада Дүйсенбек Сәулебеков деген кісі жұмыс істеді. Соғыстан кейінгі жылдары кадрлар тапшы болған кезде жұмысқа "набор" бойынша алынған болуы керек. Арнайы заңгерлік мамандығы болмаса да, өзінің ісіне мығым болатын. Әуелде тергеуші, кейін аудан прокуроры болып жұмыс жасады. Кейінгі жылдары облыстық прокуратурада тергеу бөлімінің бастығы болды. Қажырлы еңбегі үшін "Ленин орденімен" марапатталған. Өзі еңбекқор, орнықты, бас көтермей жұмыс істейтін еді. Облыстық прокуратурада жалғыз қалып, жеті қараңғы түнге шейін тергеушіледің қолындағы қылмыстық істерді тексеріп, жіберген кемшіліктерін жөндеп отыратын. Көптеген жас тергеушілерді тәрбиеледі. "Туып-өскен жерлеріңе барып жұмыс істемеңдер, ағайын-туыстардың арасында жұмыс істеу қиын болады", - деп, ақыл-кеңес беретін еді. Өзі Жаңақорған ауданының тумасы. Сол ауданда прокурор болып жүрген кезінде бірге тұрған әкесін кеңсеге шақырып, жауап алған көрінеді. Міне, осы Сәулебековті адал, таза деп айтуға болады. Өзінің  қызметін теріс пайдаланған жоқ. Ақшаға қызығып, пара алған жоқ. Соңына түсіп, дүние-мүлік жинаған жоқ. Әйелі, бала-шағасымен бірге тозығы жеткен прокуратураның қызметтік үйінде жұпыны тұрды. Кейін жасы келіп, зейнетке шықты. Алайда, прокуратурамен байланысын үзбеді. Әбден қартайғанша жинаған тәжірибесін жас тергеушілерге беріп, қолынан келгенінше көмектесіп жүрді.

Ұлылар өткен ұлы жол

 

Сапар алдында

Ақыл атасы - ақиқат.

Анақарыс

 Қазақ!.. Қазақ тарихы... Ел... Ел бірлігі... Хандық... Хандар... Төре... Төрелер... Билік... Билер... Батырлар... Қараша... Қара халық...

Мұның бәрі... Мұндай ұғымдар - бүгінгі ұрпақ үшін жақын да алыс, таныс та таныс емес ұғымдар, түсініктер!

Ру... Рушылдық!... Осы бір заманында қазақтың кірігуіне де, кейін іруіне де себепкер болған қарым-қатынастық, туыстық ұғым бүгінде жаңа сипат - "сыбайлас жемқорлық" деген дертті де бойына жұқтырып алып, теңселіп тұрған  шақта "елім" деп еңіреген ерлер атқа қонып, елді бірлікке шақыра бастады.

Ел үшін ең қауіпті дерт - бірліктің босаңсуын тоқтату жолында аянбай еңбек етіп жүрген, Ақтау қаласында тұратын ағам Жантеке Жәрімбетов 2012 жылдың мамыр айының соңғы күндерінде телефон шалды.

- Нұрбай інім, маусым айының 7-сінде Оңтүстік Қазақстан төрелер қауымы бастамасымен қасиетті Түркістан қаласында " Хандарға тағзым" атты бүкіл қазақ хандары құрметіне ас берілетінін хабарлап жатырмын. Қолдан келгенше барғаның дұрыс, - деді.

Мен алғашында абдырап қалдым.

"Қасиетті Түркістан қаласына бару... Қазақ халқының қалыптасуына тікелей атсалысқан хандар құрметіне ас беру рәсіміне қатысу..."

Мұндай құрметке ие болу - үш ұйықтасам да түсіме кірмепті!

Бірден келістім. Бұл хабар құлаққа тигелі көңілім қобалжулы. "Қазақты қазақ еткен хан тұқымдарымен кездесемін. Олар өздерін қалай ұстайды екен?". Сұрақ көп, жауап жоқ! Өйткені, бұл қазақ басынан не өткізбеді?! Бірін-біріне айдап салу, хандарды, хан тұқымдарын қаралау, дін иелерін әжуалау, "мәдениеттен жұрдай", "тағы" екендіктерін саналарына сіңдіру - бәрі-бәрі!..

Іздеу

Сауалнама

Бүгінде журналистерге қай сала мамандарынан ақпарат алу қиын?

Медицина - 57.1%
Прокуратура - 0%
Сот - 0%
Департаменттер - 14.3%
Облыстық басқармалар - 28.6%

Дауыс саны: 7
The voting for this poll has ended on: 29 Шіл 2017 - 00:00

Жоба туралы

Сыр өңірінің тумасы, қайсар қаламгер, ақын Зейнолла Шүкіровтің рухына арналған «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты облыстық жас ақындар мүшәйрасы өтті.

 «Руханиятты жаңғырту» қоғамдық қоры мен республикалық әдеби-мәдени, тарихи-танымдық «Әлімсақ» журналы Зейнолла Шүкіровтің рухына арнап биыл төртінші рет дәстүрлі «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты талантты жас ақындар мүшәйрасын ұйымдастырды. Биылғы жылдың жеңімпазы - М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжінің студенті Нәбира Ешниязова.

 

 

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:

Әлеуметтік желілер

Күнтізбе

<< < Қараша 2017 > >>
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жс
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

As we continue our list of fantasy football”s top 101 PPR players of 2017 we have three players who have recently finished in the top-15 at their positions.

In fantasy football there will always be players who have an unexpected drop or rise from one year to the next. One player on today’s list was a top-six wide receiver in 2015. The next year,Vince Wilfork Jersey he wasn’t even a top-20 wide receiver.

The same can be said about a running back on today’s list who was a top-five running back in 2015. Last year, he wasn’t even a top-18 running back. Who are these players and what should we expect from them in 2017?

To be clear,J.J. Watt Jersey the top 101 PPR players are for re-draft leagues only. Here’s a look at players ranked No. 38-36:

Last season Patriots wide receiver Julian Edelman finished fourth in the NFL in receptions with 98. He also set a career-high in receiving yards with 1,106. In the end,Brian Cushing Jersey Edelman finished 2016 as the 15th PPR wide receiver. Unfortunately for Edelman, I see a regression coming his way in 2017.

The 2016 season was only the second time in Edelman’s eight-year career he played in all 16 games in a season. The other time came back in 2013. Going into 2017, the odds are against the 31-year old receiver to play in all 16 games in back-to-back years for the first time in his career. Even if he somehow manages to stay healthy for all 16 games, he’s sure to lose targets and receptions.

Last year Patriots star tight end Rob Gronkowski had a career-low 25 receptions. Gronk was never 100 percent during the 2016 season and only appeared in eight games. Going into 2017,DeAndre Hopkins Jersey he will be back to full strength. Also, the Patriots traded their 2017 first-round pick for Saints wide receiver Brandin Cooks. The former Oregon State Beaver will be the team’s new No.1 wide receiver.

Журнал туралы

«Әлімсақ» журналы – рухани серігіңіз

 Қазақтың ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан, әлімсақтан келе жатқан хатқа түскен тарихының, ұлттық болмыс-бітіммен астасқан әдебиеті мен мәдениетінің, тілі мен дінінің, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрінің бірден-бір насихатшысы, Сыр бойының тарихында алғаш рет әдеби-мәдени, тарихи-танымдық бағытта жарық көрген «Әлімсақ» журналының оқырманына жол тартқанына алты жылға жуық уақыт болып қалды. 2009 жылдың сәуір айынан бастап алғашқы нөмірі жарыққа шыққалы бері қазақ әдебиеті мен тарихына қатысты мақалаларды ортаға салып, Сыр өңірінің мәдениеті мен өнерін насихаттап, облысымыздың бүгінгі мәдени, әлеуметтік дамуындағы өзгерістерді ақпараттандыруда журналдың қосып келе жатқан үлесі салмақты.