Бас редактор бағаны

"Әлімсақ" журналының бас редакторы, филология ғылымдарының кандидаты

Нұрлан Көбегенұлы Нұрмаханов

 Бас кеспек болса да...

Журналға тіркелу

Валют бағамы

Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан

Серіктестер

Жәдігер

Өнерді құлай сүйген Әсия

 

1992 жылы Қызылорда музыкалық училищесіне жұмысқа орналастым. Жас маманмын, әлі ешкімді танып үлгірмегенмін. Сұлу да сым-батты, сыпайы бір келіншекті жиі көретінмін. Оқушы екенін, ұстаз екенін айыра алмай жүрдім, біреуден сұрауға өзімнен өзім ұяламын. "Өз әйеліме өзгенің көзі түседі-ау" деген ойдан ғана өзегім өртеніп қоя береді. Сондықтан өзгенің жанын жаралаудан барынша сақтанатынмын. Кейін танысып-білісіп кеттік. Оның да осы ұжымға келгеніне екі-ақ жыл болған екен. Әйел болса да, өсек-аяңмен шаруасы шамалы, баян аспабының ұстазы Әсиямен 2014 жылға дейін бір ұжымда жұмыс жасадық. Өз ісіне аса жауапкершілікпен қарайтын, өз отбасының берекесін бәрінен жоғары қоятын осы бір келіншектің мінезі нағыз қазақ әйелдеріне тән қасиет сияқты болатын да тұратын.

Әсия Сейілханқызы Боранғұлова 1963 жылы 6 мамырда Маңғыстау облысы, Форт-Шевченко қаласында дүниеге келген. 1984 жылы Шымкент қаласының музыкалық училищесін баян аспабы бойынша, 1989 жылы Н.В.Гоголь атындағы Қызыл-орда педагогикалық институтының музыкалық факультетін бітіреді. 1988 жылдан мектепте ән-күй сабағынан дәріс берген Әсия 1990 жылы Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық колледжіне баян аспабы бойынша ұстаздыққа қабылданады. Қайнаған өнердің ордасына келген Әсияның күні бүгінге дейін қолынан аспабы түскен емес. Үнемі білімін ұштап жүретін ұстаз 2003 жылы кәсіби деңгейін көтеру мақсатында "педагог кадрлардың біліктілігін көтеру және қайта даярлау" факультетінен өтеді. Бұған да көңілі тола қоймаған Әсия қайткенде де бала күнгі арманы Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваториясына түсуді мақсат етеді. Жасының ұлғайғанына қарамастан қайсар да жігерлі келіншек ақыры арманына қол жеткізеді. Сөйтіп, 2007 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консер-ваторияны үлкен ұлы, талантты баянист Ғалымжан-мен бірге Әсияның өзі де бітірген болатын. Оқуға, білімді ұштап ғылым үйренуге адамның жасы кедергі бола алмайтынын Әсия тағы да бір дәлелдеген еді.

Әсияның консерваторияны бітіруін күткендей-ақ осы жылы Қызылорда қаласында алғаш рет облыстық филармониядан "Тұрмағанбет" атындағы қазақ ұлт аспаптар оркестрі ашылады. Оркестрдің баяншылар тобының концертмейстері Әсия болады. Оркестр құрамында бірнеше қалалар мен мемлекеттерде концерттік сапармен болып, бірнеше фестивальдер мен конкурстарда оркестр жүлдегер атанады. Ұстаздық қызметте де Әсияның ауыз толтырып айтарлықтай жетістіктері жетерлік. 2007 жылдан бері әр жылдарда өтіп тұратын әр түрлі республикалық конкурстардан Әсияның шәкірттері жүлдесіз оралған емес. 2007 жылы ІІІ ұлттық жастар Дельфилік ойындарының лауреаты, қола медаль иегері Перизат Есекеева Астанадағы өнер университетінде оқуын жалғастыруда. 2009 жылғы V ұлттық жастар Дельфилік ойындарының дипломанты Қарлығаш Қазмағанбетова - Әсияның мақтанышы. 2010 жылы VІ ұлттық жастар Дель-филік ойындардың лауреаты атанып, ІІ орынды иеленген Ғазиз Жұбанов 2012 жылы өткен ХХХІІІ жас орындаушылардың республикалық конкурсында үшінші орынды жеңіп, лауреат атанады. Қазіргі таңда Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консервато-риясының студенті. Сондай-ақ Нұрлыбек Аманов, Әсет Пірназар да - бірқатар республикалық конкурс-тарда лауреат атанған колледж мақтаныштары, бүгінде Астана Алматы қалаларында оқуларын жалғастыруда. Ұстаз деген ұлық сөзге риясыз еңбек етіп жүрген Әсия сынды әріптесіме толағай табыстар мен зор денсаулық тілеймін.

Төлепберген ТОҚЖАНОВ

Жазба айтыстың жалаугері

 

2005 жылы облыстық мәдениет басқармасының бастығы Ж.Жонтаева Сыр бойының бірнеше өнерпазын Жетісу өңіріне концерт қоюға жіберді. Құрамында ақын Айдос Рахметов бар, небәрі төрт-ақ адамнан құралған осы "бригадамен" Сарыөзек ауданын түгелге жуық араладық. Алғашқыда "концертті қалай бастап, қалай аяқтаймыз?" деп абыржығанымызбен, киелі сахнада қай-қайсымыз да желпініп шыға келгеніміз рас. Міне, осы сапарда ақын Айдоспен жақынырақ танысудың сәті түсті. Көбіміздің бойымыздан көріне бермейтін көркем мінез, мәрттік, жомарттық сияқты қасиетке бай Айдостың ақындық, шайырлық, жыршылық өнері өз алдына бөлек тақырып. Өнерге кімдер келіп, кімдер кетпей жатқан мына заманда өнердің өз адамы болып қалу қиын-ақ. Өнерге адалдық, дәстүрге құрмет қанмен келетін қасиет қой.

Айдос Рахметов 1976 жылы 15 қыркүйекте Жалағаш ауданында дүниеге келген. Қорқыт ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің "Дәстүрлі жыр өнері" кафедрасын бітірген Айдос өнер жолын жыршы-термешіліктен бастап 1997 жылы Ш.Төлепова атындағы облыстық байқауда жүлдегер атанады. Ал, айтысқа алғаш рет 1988 жылы "Студенттер көктемі" фестиваліне қатысып, бас жүлде, осы жылы халық ақыны М.Көкеновтың 70 жылдығына арналған студенттердің облыстық айтысында бас жүлде, 1999 жылы Ә.Тәжібаевтың 90 жылдығына арналған "Жыр жүйрігі - Нарекең" атты студенттердің облыстық айтысында бас жүлдені жеңіп алады. 2003 жылы Шиелі ауданында өткен "Мен де ауылда туғанмын..." айтысында ІІ орын, "Жырлаймын мен Махамбеттей ерімді" атты ақындар айтысында І орын, Қазалы қаласының 150 жылдығына арналған "Тамыры терең, тарихы кенен Қазалы" атты ақындар айтысында бас жүлде, Байқоңыр қаласында өткен "Ұшқыр ойлар" атты аймақтық ақындар айтысында ІІІ орынды иеленеді. Осылайша үлкен тәжірибеден өтіп, өнерін ұштай түскен Айдос 2008 жылы "Аламан" айтысына қатысып, "Үздік ақын" номинациясымен марапатталады. Осы жылы Қызылорда облысы әкімінің жүлдесі үшін ұйымдастырылған республикалық "Сыр-Алаштың анасы" атты жекпе-жек айтысының бас жүлдегері атанады. 2009 жылы Сыр сүлейі Дүр Оңғар Дырқайұлының 150 жылдық мерейтойы аясында өткен "Барымды базар етейін" республикалық айтыста бас жүлдніе, 2010 жылы Арал күндеріне арналған республи-калық ақындар айтысында бас жүлдені жеңіп алып, шетел автокөлігін мінді.

2012 жылы Хиссамедин Сығанақи бабаға арналған республикалық және осы жылы өткен Бұқарбай батырдың 200 жылдығына арналған республикалық айтыстарға қатысып, үздік өнер көрсетті. 2015 жылы жеңістің 70 жылдығына арналған республикалық айтыста ІІІ орынды иеленді. Есімінен ат үркетін Ринат Зайытов, Айнұр Тұрсынбаева, Әсем Ережеқызы сынды көптеген айтыс ақтаңгерлерімен Айдостың айтысы Сыр жанкүйерлерінің есінде болар. Айдостың, Сыр бойы ақындарынан ерекшелігі (артықшылығы дер едім) айтысқанда Сырдың мақамдарын, саз-сарындарын пайдалануы. Әрине, ойлануға мүмкіндік беретін жай әуендер, жеңіл әндер немесе созылмалы саздар суырып-салмалыққа ыңғайлы екені түсінікті-ақ. Дегенмен қазақ күйлерінен бір мысқал да кем емес Сырдың мақам-саздарын насихаттауда Айдостың еңбегі зор.

2008 жылы Қазанғап атындағы Қызылорда музыка-лық колледжінде терме сыныбын ашуға мұрындық болғанмын, сонда ұстаздыққа Айдосты ұсынып едім, қателеспегеніме қуанамын. Айдос ақындықпен ұстаздықты ұштастырған азамат. Білімін арттыру мақсатында "Базар жырау шығармаларындағы педагогикалық идеялар" атты ғылыми диссертациясын сәтті қорғап, "Педагогика ғылымының магистрі" ғылыми дәрежесіне ие болды. "Ұстазы жақсының ұстанымы жақсы" демекші, Айдостан дөреген дарынды шәкірттері облыстық, республикалық және халықаралық байқаулардың басын бермей, Сыр бойының мақтанышына айналуда. Сыр бойының көптеген жыршы-термешілеріне жыр бастаулар мен арнаулар жазып жүрген Айдос ұмыт бола бастаған жазба айтысты жандандыруы - бүгінгі күннің ең үлкен жаңалығы. Қазақтың қарапайым қара баласы, халқының қардарына қылған қызметіне ешкімнен марапат дәметпей-ақ еңбек етуде. Қадірлі дос, Айдос, еңбегің елеусіз қалмайты-нына, Алла ниетіңе беретініне кәміл сенемін.

 Т.ТӨРЕАХМЕТҰЛЫ

Сығанақ – қазақ хандығының астанасы

 

 Сыр өңіріндегі мәдени-тарихи ескерткіштердің бірегейі - Қыпшақ хандығының, Ақ Орданың, Әбілхайыр хандығының, кейін Қазақ хандығының астанасы болған, екі мың жылдық тарихы бар Сығанақ (VІ-ХVІІІ ғғ.) қаласы. Сығанақ қаласының орны қазіргі "Сунақата" елді мекенінен солтүстік-батысқа қарай 2 шақырымдай жерде орналасқан бес бұрышты төбе, аумағы 20 гектардай жерді алып жатыр. Тіпті, кейінгі зерттеу мәліметтерінде Хан сарайының маңының өзі 30 гектардан астам екендігі, ал Сығанақ қаласының аумағы 309 га. екендігі анықталып отыр. Қала өмірі VІ ғасырдан ХVІІІ ғасырға дейін созылған.

Сығанақ туралы алғашқы мәлімет 982 жылы жазылған "Худуд ал-Алам мин ал-Машрик ила-л-Магриб" ("Шығыстан батысқа дейінгі әлем шекаралары") атты авторы белгісіз еңбекте "Сунах" атымен кездеседі. Х ғасырда өмір сүрген араб географы аль-Мукаддаси (Макдиси) Сығанақты "Отырармен кіндігі бір егіз қала" деп көрсеткен. Сығанақ пен Отырардың ара қашықтығы 24 фарсах (160 км). Ал, ХІ ғасырда қаланың Сығанақ деген атау атақты ғұлама, түркі тілінің маманы, ғалым Махмут Қашқаридың "Түркі тілінің сөздігі" деген атақты еңбегінде жазылған. ХІ-ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекетінің кезіндегі жазба деректердің барлығында қаланың аты жиі кездесіп отырады.

"Орта ғасырдағы Сығанақтың саяси тіршілігін, мәдениетін, ұлан байтақ базарын, қала құрылысын, үйлерін толығырақ жазған ғалымдар Шараффуддин Иазди, Фазулулла Ибн Рузбихан, - деп жазды ака-демик Әлкей Марғұлан. - Бұлардың баяндауынша, Сығанақ қыр даланың іргесінде әдемілеп салынған шаһар. Ескі дәуірлерде ол өте гүлденіп тұрған үлкен қаланың бірі болған. Бұл өлкенің жер байлығы елінің әдеп, мәдениеті көзге ерекше түскен. Сәулетті салынған шаһардың халқы да көп болған. Қаланың базарында күн сайын 500 түйеге артылған тауар сатылып отырған".

Моңғол шапқыншылығы кезінде қала толығымен қирап, тек ХІV ғасырдан бастап қайта қалпына келтіріліп, Сығанақ қаласы Ақ Орда мемлекетінің астанасы болады. Ақ Орда Темір әулетінің ықпалына енгеннен кейін ХV ғасырдың басына дейін Ұлықбек Сығанақты уақытша иеленеді, ал 1446 жылы Сығанақ Ұлықбектің күйеу баласы Әбілхайыр ханның (1428-1468) иелігіне көшіп, оны ол өз билігінде өмірінің соңына дейін ұстады және ХVІ ғасырдың басына дейін Сыр бойындағы қалалар Шайбан әулетінің иелігінде болды.

Сығанақ – қазақ хандығының тұңғыш астанасы

 

Сыр өңіріндегі мәдени-тарихи ескерткіштердің бірегейі - Қыпшақ хандығының, Ақ Орданың, Әбілхайыр хандығының, кейін Қазақ хандығының астанасы болған, екі мың жылдық тарихы бар Сығанақ (VІ-ХVІІІ ғғ.) қаласы. Сығанақ қаласының орны қазіргі "Сунақата" елді мекенінен солтүстік-батысқа қарай 2 шақырымдай жерде орналасқан бес бұрышты төбе, аумағы 20 гектардай жерді алып жатыр. Тіпті, кейінгі зерттеу мәліметтерінде Хан сарайының маңының өзі 30 гектардан астам екендігі, ал Сығанақ қаласының аумағы 309 га. екендігі анықталып отыр. Қала өмірі VІ ғасырдан ХVІІІ ғасырға дейін созылған.

Сығанақ туралы алғашқы мәлімет 982 жылы жазылған "Худуд ал-Алам мин ал-Машрик ила-л-Магриб" ("Шығыстан батысқа дейінгі әлем шекаралары") атты авторы белгісіз еңбекте "Сунах" атымен кездеседі. Х ғасырда өмір сүрген араб географы аль-Мукаддаси (Макдиси) Сығанақты "Отырармен кіндігі бір егіз қала" деп көрсеткен. Сығанақ пен Отырардың ара қашықтығы 24 фарсах (160 км). Ал, ХІ ғасырда қаланың Сығанақ деген атау атақты ғұлама, түркі тілінің маманы, ғалым Махмут Қашқаридың "Түркі тілінің сөздігі" деген атақты еңбегінде жазылған. ХІ-ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекетінің кезіндегі жазба деректердің барлығында қаланың аты жиі кездесіп отырады.

"Орта ғасырдағы Сығанақтың саяси тіршілігін, мәдениетін, ұлан байтақ базарын, қала құрылысын, үйлерін толығырақ жазған ғалымдар Шараффуддин Иазди, Фазулулла Ибн Рузбихан, - деп жазды ака-демик Әлкей Марғұлан. - Бұлардың баяндауынша, Сығанақ қыр даланың іргесінде әдемілеп салынған шаһар. Ескі дәуірлерде ол өте гүлденіп тұрған үлкен қаланың бірі болған. Бұл өлкенің жер байлығы елінің әдеп, мәдениеті көзге ерекше түскен. Сәулетті салынған шаһардың халқы да көп болған. Қаланың базарында күн сайын 500 түйеге артылған тауар сатылып отырған".

Сырдың домбырашы Сәулесі

 

1997 жылдың маусым айы болатын. Түс кезінде үйіміздің есігі қағылды. Есік алдында көкшіл көзді бейтаныс әйел, қасында тұлымшағы желбіреген кішкене қыз, қолында домбырасы бар. Төрге оздырып шай бердік.

- Шиелі ауданының Төңкеріс ауылы-нанбыз. Музыкалық колледжге талапкер едік, қалада танысымыз жоқ. Сізді талантты балаларға көмектеседі дегенді естіп келіп едік, - деді.

- Сонда қызыңыз талантты ма?- дедім.

- Иә, талантты,- деді өзін Дәнегүл деп таныстырған, тағдыр тауқыметін көп көрген сабырлы әйел нық сеніммен.

- Ал, кәнекей, талантыңмен тамсандыра ғой,- дедім әзілдеп. Саусақтары жүйрік кішкене ғана қыз, шынында да тәуір домбырашы болатынына сендіріп-ақ тұр. Дереу пианиноның қақпағын ашып жіберіп, есту, есте сақтау қабілетін, ырғақты сезінуін тексердім, жап-жақсы. "Қолымнан келгенінше көмектесемін" деп уәде бердім.

Қыз оқуға түсті. Дәнегүл апамыз рахметін жаудырып кете барды. Тамыз айының соңғы күндерінің бірінде Дәнегүл апамыз әлгі кішкене қызымен есік алдында тұр. Шошып кеттім.

- Апа, қызыңыз оқуға түспей қалды ма?- дедім сасқалақтап.

- Жо-жоқ, түсті ғой, түсті...

- А-а онда үйге кіріңіз,- дедім.

"Мектепте мұғалім едім" деп бастады әңгімесін Дәнегүл апамыз. Бес баланы өсіріп тәрбиелеп келемін, ер-азаматсыз әрине, өте қиын екен. Мына қызым үйден шығып көрмеген еді, жатақханада қиын болатын шығар, сенің үйіңде жатып оқыса, қалай болады?- деді.

- Жарайды апа, тек ескертіп қояйын, осы үйде барды ішіп-жейді, артықша ілтипат көрсете алмаймын,- дедім. Өзімнің үш балам, (ол кезде үш бала болатын) әлгі қызбен төртеуі асыр салып ойнағанда, үйім көшіп кете жаздайтын. Сөйткен кішкене қыз бұл күні Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық колледжінде республикаға белгілі бірнеше лауреаттарды тәрбиелеген бірінші санаттағы ұстаз.

Іздеу

Сауалнама

Бүгінде журналистерге қай сала мамандарынан ақпарат алу қиын?

Медицина - 57.1%
Прокуратура - 0%
Сот - 0%
Департаменттер - 14.3%
Облыстық басқармалар - 28.6%

Дауыс саны: 7
The voting for this poll has ended on: 29 Шіл 2017 - 00:00

Жоба туралы

Сыр өңірінің тумасы, қайсар қаламгер, ақын Зейнолла Шүкіровтің рухына арналған «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты облыстық жас ақындар мүшәйрасы өтті.

 «Руханиятты жаңғырту» қоғамдық қоры мен республикалық әдеби-мәдени, тарихи-танымдық «Әлімсақ» журналы Зейнолла Шүкіровтің рухына арнап биыл төртінші рет дәстүрлі «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты талантты жас ақындар мүшәйрасын ұйымдастырды. Биылғы жылдың жеңімпазы - М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжінің студенті Нәбира Ешниязова.

 

 

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:

Әлеуметтік желілер

Күнтізбе

<< < Қараша 2017 > >>
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жс
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30      

As we continue our list of fantasy football”s top 101 PPR players of 2017 we have three players who have recently finished in the top-15 at their positions.

In fantasy football there will always be players who have an unexpected drop or rise from one year to the next. One player on today’s list was a top-six wide receiver in 2015. The next year,Vince Wilfork Jersey he wasn’t even a top-20 wide receiver.

The same can be said about a running back on today’s list who was a top-five running back in 2015. Last year, he wasn’t even a top-18 running back. Who are these players and what should we expect from them in 2017?

To be clear,J.J. Watt Jersey the top 101 PPR players are for re-draft leagues only. Here’s a look at players ranked No. 38-36:

Last season Patriots wide receiver Julian Edelman finished fourth in the NFL in receptions with 98. He also set a career-high in receiving yards with 1,106. In the end,Brian Cushing Jersey Edelman finished 2016 as the 15th PPR wide receiver. Unfortunately for Edelman, I see a regression coming his way in 2017.

The 2016 season was only the second time in Edelman’s eight-year career he played in all 16 games in a season. The other time came back in 2013. Going into 2017, the odds are against the 31-year old receiver to play in all 16 games in back-to-back years for the first time in his career. Even if he somehow manages to stay healthy for all 16 games, he’s sure to lose targets and receptions.

Last year Patriots star tight end Rob Gronkowski had a career-low 25 receptions. Gronk was never 100 percent during the 2016 season and only appeared in eight games. Going into 2017,DeAndre Hopkins Jersey he will be back to full strength. Also, the Patriots traded their 2017 first-round pick for Saints wide receiver Brandin Cooks. The former Oregon State Beaver will be the team’s new No.1 wide receiver.

Журнал туралы

«Әлімсақ» журналы – рухани серігіңіз

 Қазақтың ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан, әлімсақтан келе жатқан хатқа түскен тарихының, ұлттық болмыс-бітіммен астасқан әдебиеті мен мәдениетінің, тілі мен дінінің, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрінің бірден-бір насихатшысы, Сыр бойының тарихында алғаш рет әдеби-мәдени, тарихи-танымдық бағытта жарық көрген «Әлімсақ» журналының оқырманына жол тартқанына алты жылға жуық уақыт болып қалды. 2009 жылдың сәуір айынан бастап алғашқы нөмірі жарыққа шыққалы бері қазақ әдебиеті мен тарихына қатысты мақалаларды ортаға салып, Сыр өңірінің мәдениеті мен өнерін насихаттап, облысымыздың бүгінгі мәдени, әлеуметтік дамуындағы өзгерістерді ақпараттандыруда журналдың қосып келе жатқан үлесі салмақты.