Бас редактор бағаны

"Әлімсақ" журналының бас редакторы, филология ғылымдарының кандидаты

Нұрлан Көбегенұлы Нұрмаханов

 Бас кеспек болса да...

Журналға тіркелу

Валют бағамы

Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан

Серіктестер

Материалдар

«Қызылорда емес, Қазақорда атанатын кез келді»

   

Қызылорда қаласының 200 жылдығы жақын­даған сайын баспасөзбен әлеуметтік желі беттерінде шаһардың тарихы жөнінде түрлі пікір­лердің айтылып, жазылып жатуы заңды құбылыс деп ойлаймын. Солардың арасында облыс орта­лығының атауын өзгерту туралы да ұсыныстар айтылып қалды. Мәселен, көпшілігі Қызылорда атауы коммунистік "қызыл" қоғамның елесін еске түсіретінін және кеңестік дәуірде Сыр бойы қазақтарының да қызыл үкіметтің зұлымдығы мен қуғын-сүргінін бастан кешіргенін жазады.

Осыған орай, кейбір пікір айтушылар қала­ның атауын Сырдария деп өзгертуді ұсынса, енді кейбіреулері Сығанақ  немесе Ақмешіт деп атау­ды қалайтынын жазады. Біздіңше, бұл пікірлер әр түрлі ойға жетелейді. Сығанақ - бұрынғы Ақ Орда, Қыпшақ және Қазақ хандықтарының астанасы ретінде тарихтан белгілі қала. Бір жағы­нан, Қызылордаға жақын аймақта орналас­қан­дығы бар. Дегенмен, оның тарихи атауы әлі де сақ­талған және қала орнына археоло­гиялық қаз­ба жұмыстары жүргізілуде. Яғни, қазір де ол жеке географиялық нысан ретінде топонимдік мәнге ие. Ал, Сырдария атауына келсек, осы аттас аудан біздің облыстың өз аумағында бар екендігі мәлім. Сонымен бірге, осы аттас қала, кент атау­лары Қырғызстан, Өзбекстан республикасы аумақтарында кездесіп қалады.  Ескі Ақмешіт шаһары алғашында  қоқандықтар үшін бекініс ретінде салынғаны белгілі. Бұл атау да отаршыл­дық езгіні еске түсіретіндіктен, тұрғындардың басым көпшілігі оны қаламайтындығы анық.

Біздің ойымызша, Қызылорда қаласының атауын өзгерту қажет деп табылса, оның жаңа атауы - Қазақорда болуы тиіс. Бұл пікірімізді бірнеше маңызды әрі нақты дәлел-деректермен бекітер едік.

Біріншіден, Елбасымыздың "Сыр - алаштың анасы" деген қанатты сөзі бекер айтылмаған. Ал ұлтымыздың ұғымында "қазақ" дегеніміз "алаш" сөзінің баламасындай естіледі. 1925 жылы еліміздің астанасын Орынбордан Ақмешітке көшірген уақытта Алаш зиялылары бір ауыздан таңдау жасаулары тегін емес еді.

Екіншіден, дәл осы жылы Қызылордада өткен Қазақ Атқару комитетінің сиезінде бұған дейін "қырғыз" аталып келген ұлтымыздың "қазақ" атауы өзіне қайтарылуының ел тарихындағы орасан саяси маңызы болды.

Үшіншіден, Қызылорда қаласына жақын жердегі ежелгі Сығанақ қаласы ХV ғасырда Ақ Орданың астанасы болатын. Алғаш рет 1456-57 жылдар шамасында біздің бабаларымыз дәл осы төңіректі жайлаған көшпелі Өзбек-қыпшақ хандығынан іргесін бөліп, "қазақ" шығып кеткені де тарихи шындық.

Төртіншіден, дәл іргемізде Түркістан облысы құ­рылды. Демек, түркілік рух қайта оянып, ба­йырғы тарихи-мәдени сана қайта жаңғырады де­ген сөз. Рас, түрікшілдік сана керек. Алайда, көне түркілердің қара шаңырағында отырған қазақтың этникалық атауы бұл үдерістен шет қалмауы тиіс. Яғни, түрік және қазақ атаулары қа­тар тұрғанда ғана олардың бағзы бабадан аманат - елдік, бауырмалдық, достық, туысқан­дық мақсат-мүдделері толықтай жарастық табар еді.

Бесіншіден, жаһандану белең алған алма­ғайып дәуірде "Мәңгілік ел" болуға талпынған ұлтымыздың атауы тұрғындарының 98 пайызы қазақ баласы болып табылатын Қызылордаға берілуі әділетті шешім ретінде барша ҚР тұрғындарының қолдауына ие болары күмәнсіз.

Алтыншыдан, облыс орталығын "Қазақорда" деп атау жөніндегі ұсынысымыз қабылданған жағдайда, осынау тарихи шешім Қызылорда қа­ласының 200 жылдық мерейлі тойына да лайық­ты тарту болады деп үміттенеміз.

Жетіншіден, ел астанасын қалың қазақ шоғыр­ланған Сыр бойындағы қалаға ауысты­руды көксеген және оның атауын Алашорда қойдыруға "қызыл саясат" мүмкіндік бермеген күйі қапыда құрбан болған аяулы алаш азамат­тарының аманаты орындалар еді.

Серікбай Қосан,

ақын, түркітанушы,

Қызылорда облысы аймақтық рухани жаңғыру орталығының бөлім меңгерушісі, филология  ғылымдарының кандидаты

 

 

Пікір қалдыру


Қорғаныс саны
Жаңарту

Іздеу

Сауалнама

Сіз қалаған ұялы телефон қандай?

Айфон - 50%
Нокиа - 5.6%
Самсунг - 11.1%
Хуавей - 5.6%
LG - 27.8%

Дауыс саны: 18
The voting for this poll has ended on: 10 Қар 2018 - 00:00

Жоба туралы

Сыр өңірінің тумасы, қайсар қаламгер, ақын Зейнолла Шүкіровтің рухына арналған «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты облыстық жас ақындар мүшәйрасы өтті.

 «Руханиятты жаңғырту» қоғамдық қоры мен республикалық әдеби-мәдени, тарихи-танымдық «Әлімсақ» журналы Зейнолла Шүкіровтің рухына арнап биыл төртінші рет дәстүрлі «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты талантты жас ақындар мүшәйрасын ұйымдастырды. Биылғы жылдың жеңімпазы - М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжінің студенті Нәбира Ешниязова.

 

 

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:

Әлеуметтік желілер

Күнтізбе

<< < Қыркүйек 2018 > >>
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 29 30

As we continue our list of fantasy football”s top 101 PPR players of 2017 we have three players who have recently finished in the top-15 at their positions.

In fantasy football there will always be players who have an unexpected drop or rise from one year to the next. One player on today’s list was a top-six wide receiver in 2015. The next year,Vince Wilfork Jersey he wasn’t even a top-20 wide receiver.

The same can be said about a running back on today’s list who was a top-five running back in 2015. Last year, he wasn’t even a top-18 running back. Who are these players and what should we expect from them in 2017?

To be clear,J.J. Watt Jersey the top 101 PPR players are for re-draft leagues only. Here’s a look at players ranked No. 38-36:

Last season Patriots wide receiver Julian Edelman finished fourth in the NFL in receptions with 98. He also set a career-high in receiving yards with 1,106. In the end,Brian Cushing Jersey Edelman finished 2016 as the 15th PPR wide receiver. Unfortunately for Edelman, I see a regression coming his way in 2017.

The 2016 season was only the second time in Edelman’s eight-year career he played in all 16 games in a season. The other time came back in 2013. Going into 2017, the odds are against the 31-year old receiver to play in all 16 games in back-to-back years for the first time in his career. Even if he somehow manages to stay healthy for all 16 games, he’s sure to lose targets and receptions.

Last year Patriots star tight end Rob Gronkowski had a career-low 25 receptions. Gronk was never 100 percent during the 2016 season and only appeared in eight games. Going into 2017,DeAndre Hopkins Jersey he will be back to full strength. Also, the Patriots traded their 2017 first-round pick for Saints wide receiver Brandin Cooks. The former Oregon State Beaver will be the team’s new No.1 wide receiver.

Журнал туралы

«Әлімсақ» журналы – рухани серігіңіз

 Қазақтың ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан, әлімсақтан келе жатқан хатқа түскен тарихының, ұлттық болмыс-бітіммен астасқан әдебиеті мен мәдениетінің, тілі мен дінінің, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрінің бірден-бір насихатшысы, Сыр бойының тарихында алғаш рет әдеби-мәдени, тарихи-танымдық бағытта жарық көрген «Әлімсақ» журналының оқырманына жол тартқанына алты жылға жуық уақыт болып қалды. 2009 жылдың сәуір айынан бастап алғашқы нөмірі жарыққа шыққалы бері қазақ әдебиеті мен тарихына қатысты мақалаларды ортаға салып, Сыр өңірінің мәдениеті мен өнерін насихаттап, облысымыздың бүгінгі мәдени, әлеуметтік дамуындағы өзгерістерді ақпараттандыруда журналдың қосып келе жатқан үлесі салмақты.