Бас редактор бағаны

"Әлімсақ" журналының бас редакторы, филология ғылымдарының кандидаты

Нұрлан Көбегенұлы Нұрмаханов

 Бас кеспек болса да...

Журналға тіркелу

Валют бағамы

Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан

Серіктестер

Материалдар

ТАРИХТЫ ТҮГЕНДЕГЕН САПАР

   Тарихын түгендеп, тамырын ұмытпаған елдің ең­сесі биік болары хақ. Сырдың бойын­да өркениет жайған қалалар, өмір сүрген даналар, әруақты бабалар - бүгінгі ұрпақ үшін ашылмаған жұмбақ, ше­шімі та­был­­ма­ған шежіре. Олардың құпиясына қа­нық ар­хе­ология саласының мамандары талай күр­меуі қиын күрделі түйіндерді тарқатып, құм ас­­тындағы тарихты жарыққа шығарып жүр. "Бұ­рынын білмеген елдің болашағы бұлың­ғыр" дейтін данагөй елдің ұрпақтары ғылыми тұрғыдан тари­хи-мәдени ескерткіш­терге мән беріп, олардың ас­та­рында жатқан аңыз-әп­саналардың сырын ашуға бел шеше кіріскен. Сонымен қатар, халық мойын­дап, ғалымдар бас иген тарихи орындар Елбасы­ның бастамасымен түгенделіп, бір жинаққа ен­гізілген болатын. Бұл да бір болашақ үшін жасал­ған игі шаралардың бірі десек артық емес.

Осы мәселелерді қаперіне алған Қызы­лор­да облыстық тарихи-өлкетану музейінің қызметкер­лері тың бастама көтерді. Олар Елбасының стра­тегиялық маңызға ие "Бола­шақ­қа бағдар: рухани жаңғыру" атты мақа­ласындағы "Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы" жобасы аясында облыс бой­ын­­ша жалпыұлттық қасиетті ны­сан­дар тізі­міне енген тарихи-мәдени ескерт­кіштерді наси­хаттау мақсатында телеэкспе­ди­­ция ұйым­дас­тырды. Бұл жоба республи­каның барлық өңірінде қолға алынып жатыр. Ал, Сыр өңірінің сыршыл тари­хын тануға экспедиция өкілдері Жаңақорған ай­мағынан бастағанды жөн санапты. Сапардың келесі кезегі өңірдің батысына қарай ойыспақ. Әуелі Жаңақорғандағы көне ескерткіштер мен тарихи орындарға аяқ бастық.

- "Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру" бағ­дар­ламасы бойынша республика көлемінде үлкен алты жоба жүзеге асыры­луда. Соның бірі осы "Қа­зақстанның киелі жер­лерінің географиясы" жо­басы. Бұл жоба­ның басты мақсаты - Қазақстан бо­йынша киелі жерлерді анықтау, насихаттау, танымдық кітаптар шығару. Оған қоса, жастардың пат­риот­тық сезімін оятып, туристік орталықтар ашу - осы жобаның негізгі бағыты. Алғашқы бағ­дар­лама бойынша былтыр шілде айынан бастап то­лымды жұмыстар жүргізілді. Астана қаласын­дағы Ұлттық музейде "Қасиетті Қазақс­тан" ғы­лы­ми-зерттеу орталығы ашыл­ды. Респуб­ли­­кадағы музейлер осы орталық ар­қылы жұмыс жа­сап жатыр. Атқарылған ша­руалар нәтижесінде облыс бойынша 47 ес­керткіш қасиетті нысандар тізіміне кірді. Оның 12-сі республикалық және 35-і өңірлік деп танылды. Осы нысандарды зерттеп, зер­делеу үшін облыстық музейден арнайы штат құ­рылып, жұмыс жасауға кірісті,- дейді архео­логия және этнография бөлімінің меңге­ру­ші­сі Асхат Сайлау.

Шара барысында Жаңақорған ауданындағы өлкетанушылар және музей мамандарымен кездесу өткізіліп, "Қасиетті Қазақстан" жобасы бойынша алдағы уақытта атқарылатын жұмыс­тар туралы мәселелер қозғалды. Кездесудің басты мақсаты - музей тарапынан жалпыұлттық қасиетті нысандарды халыққа кеңінен наси­хат­тау жұмыстарын жүргізу. Жобаны Жаңақор­ғаннан басталуының да өзіндік сыры бар. Себебі республикалық нысандар тізіміне Жаңа­қор­ған ауданынан ең көп нысан енген екен. Олар: Қорасан ата, Төлегетай-Қылышты және Сығанақ қалашығы. Ал, өңірлікке Ақтас мешіті, Айқожа ишан, Қара сопы, Сунақ ата нысандары енген.

Жаңақорған аудандық тарихи-өлкетану музейінде өткен кездесуде көптеген мәселе­лер сөз болды. Соның ішінде "Құттықожа, Құмиян сынды нысандарды толық зерттеу, ескерт­кіш­терге апаратын жол мен инфра­құрылымның нашарлығы, Сығанаққа ашық ас­пан астында музей салып, оны дамыту сынды түр­лі мәселелер шешімін тапса екен" деген ұсыныстар айтылды. Тек бұл ғана емес, аудан орталығында орын тепкен музейдің де халі мәз емес. 1904 жылы бой көтерген ғимаратта жұ­мыс жасайтын қызметкерлер жаңа музей са­лын­­ғанын күтеді. Оның үстіне музейді 1959 жы­лы орта деңгейіне дейін су басқан. Алайда, "апатты жағдайда" деп танылған музейге әлі күнге дейін басқа орын берілмепті.

- Жаңақорған аймағында 265-ке жуық ескерткіш бар. 2003 жылдан бастап жер астында жатқан мұраларды қазып шығару басталды. Біздің музейде сол қазбадан алын­ған көптеген жәдігерлер сақталып, насихат­талып келеді. Алайда, апатты жағдайдағы ғима­ратта құнды тарихи жәдігерлерді сақтап, ұстап отыру қиын. Сондықтан бізге жаңа ғимарат са­лып берсе, нұр үстіне нұр болар еді. Бұл жағ­даймен әкімдіктегілер жақсы таныс, бірақ біз­дегілер апат орын алып, шығын шыққаннан соң қозғалатын әдеттері емес пе?!- деп назын жет­кізді Жаңақорған аудандық тарихи-өлкетану музейінің директоры Нәбихан Шалапов.

Бұдан бөлек, Елбасы мақаласында көздел­ген мақсаттарды орындау барысында "Қоғам­дық сананы жаңғырту" бағдарламасын іске асы­ру жөніндегі іс-шаралар жоспары да жүзеге асы­ры­луда екен. Осы орайда, "Қазақстанның кие­лі жерлерінің географиясы" жобасы ая­сында жалпыұлттық қасиетті нысандарды на­си­хаттау мақсатында біздің сапарымыз Қорасан ата және Төлегетай-Қылышты ата кесенелеріне барумен жалғасты.

Телеэкспедиция Төлегетай-Қылышты ата кесенелеріне аялдады. Тарихи кешен аудан орталығынан 30 шақырымдай қашықтықта ор­на­ласқан. Төлегетай ата - ХІІ ғасырдың ба­сын­­­дағы Күшілік ханның ұрпағы. Мұхамед-жан Тынышбаев баба туралы ең ал­ғаш зерттеу­шілердің бірі болып саналады. Төлегетай Сүйенішұлы ХV ғасырда өмір сүр­ген. Ол - қазақ даласында жеке ұлыс болып қа­­лып­тасқан наймандарды билеген өз зама­нының батыры, елдің қамын жеп, бірлігін ойла­ған қайраткер.

Қылышты ата да ерекше әулиелігімен ел есінде. Халық аузында жүрген аңыздарға сен­сек, аттылы адам көлігінен түсіп, бұл жерге зия­­рат етпесе өзі немесе тұлпары майып бола­ды екен. "Баба басына түнеп, перзент тілеген­дер мен кеселіне дауа сұрағандарға шипа бере­ді" дейді жергілікті тұрғындар. Қылышты ата мың бір бәлеге қарсы тұрарлық қауқары бол­ған. Уәзірлері мен билері алдында келгенде қы­­лы­шы күн сәулесіне шағылысып, қылы­шының жүзіне қонған шыбын екіге бөлініп түсе беретін болыпты. Бұнысы "Кім­де-кім адал болмаса, осындай жаза алады" деген­ді меңзейді екен. Міне, осыдан бастап Қылышты ата атаныпты. Кесене басында сөз болған осы сынды аңыз әңгімелер өткеннен сыр шертеді.

Облыстық музей қызметкерлерінің келесі бағыты Қорасан ата кесенесі болды. Бұл жер тіптен ерекше. Абд-ал-Жалил баб Хорасан ата – «Насаб-нама» шежіресі бойынша, Али ибн Абу Талибтің, нақтырақ айтқанда, Әзірет Әлінің ұлы Мұхаммед ал-Ханафияның бесінші ұрпағы. Бұл киелі жердің өзгелерден ерекше-лігі, мұнда Меккедегі Қағбаның көшірмесі бар.

Кесененің шырақшысы Мейрамхан Нұрхожаұлы бізге көшірме қағба туралы аңыз әңгімені айтып берді. Аңызға сенсек, ертеде Қорасан атаның баласы ғұлама имам болған деседі. Әкесі Қорасан ата әр жұмада «Тоты-құс» аралынан Ақмаямен желдей ұшып, Меккеге барып, Бамдат намазын өтеп қайтады екен. Осыны сезген Хусаин әкесіне: «Рұқсат етіңіз, Меккедегі Қағбатілләні осында көшіріп әкелейін»,-депті. Сонда Әбдіжәлел баласын сынау үшін рұқсат етіпті. Баласы айтқандай, кілемге салып Қағбаны әкеледі. Қорасан ата баласының құдіреттілігіне сеніп, Қағбаны жерге қойғызбай, көлеңкесін сызып алады, кейін сол сызылған орынға құм үйіндісі жиналып, Қағба салынады. Бұрынғы орынның үстіне биіктігі бес метр болатын қағбаның көшірмесі 1995 жылы салынған. Көшірме қағбаның ішінде байырғы дуалдардың қабырғалары сақталған. Көшірменің солтүстігіндегі құдықтан зиярат етушілердің су алып ішуі де арнайы ғұрыптардың біріне саналады. Қорасан атаның кесенесі де биіктігімен алыстан көзді бірден баурап алады.

«Тірінің қадірін біл, өлінің қабірін біл» деген сөзде үлкен астар жатыр. Сондықтан бабаларға құрмет көсетуде тұрған ешқандай әбестік жоқ. Қазақтың әрбір тау-тасы, сай-саласы, ой-шұқырына дейін киелі екені рас. Алайда, «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» тізіміне ең таңдаулылар ғана енгізіледі. Тарихтан тамыр тартқан, қазақтың алып тұлғасын құшағына жасырған жерлер де осы тізім арасына ілікпек. Облыстық музей қызметкерлері ұйымдастырған осындай игі шаралар болашақта да өз жалғасын табатын болады.

Айдар САЙЛАУОВ,

 

Қызылорда-Жаңақорған-Қызылорда

Пікір қалдыру


Қорғаныс саны
Жаңарту

Іздеу

Сауалнама

Қазір қай бағыттағы кітаптар оқылады?

Бизнес туралы - 53.8%
Әдеби - 7.7%
Мотивациялық - 0%
Шытырман оқиғалы - 7.7%
Саяхат туралы - 30.8%

Дауыс саны: 13
The voting for this poll has ended on: 17 Мам 2018 - 00:00

Жоба туралы

Сыр өңірінің тумасы, қайсар қаламгер, ақын Зейнолла Шүкіровтің рухына арналған «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты облыстық жас ақындар мүшәйрасы өтті.

 «Руханиятты жаңғырту» қоғамдық қоры мен республикалық әдеби-мәдени, тарихи-танымдық «Әлімсақ» журналы Зейнолла Шүкіровтің рухына арнап биыл төртінші рет дәстүрлі «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты талантты жас ақындар мүшәйрасын ұйымдастырды. Биылғы жылдың жеңімпазы - М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжінің студенті Нәбира Ешниязова.

 

 

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:

Әлеуметтік желілер

Күнтізбе

<< < Сәуір 2018 > >>
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жс
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 29
30            

As we continue our list of fantasy football”s top 101 PPR players of 2017 we have three players who have recently finished in the top-15 at their positions.

In fantasy football there will always be players who have an unexpected drop or rise from one year to the next. One player on today’s list was a top-six wide receiver in 2015. The next year,Vince Wilfork Jersey he wasn’t even a top-20 wide receiver.

The same can be said about a running back on today’s list who was a top-five running back in 2015. Last year, he wasn’t even a top-18 running back. Who are these players and what should we expect from them in 2017?

To be clear,J.J. Watt Jersey the top 101 PPR players are for re-draft leagues only. Here’s a look at players ranked No. 38-36:

Last season Patriots wide receiver Julian Edelman finished fourth in the NFL in receptions with 98. He also set a career-high in receiving yards with 1,106. In the end,Brian Cushing Jersey Edelman finished 2016 as the 15th PPR wide receiver. Unfortunately for Edelman, I see a regression coming his way in 2017.

The 2016 season was only the second time in Edelman’s eight-year career he played in all 16 games in a season. The other time came back in 2013. Going into 2017, the odds are against the 31-year old receiver to play in all 16 games in back-to-back years for the first time in his career. Even if he somehow manages to stay healthy for all 16 games, he’s sure to lose targets and receptions.

Last year Patriots star tight end Rob Gronkowski had a career-low 25 receptions. Gronk was never 100 percent during the 2016 season and only appeared in eight games. Going into 2017,DeAndre Hopkins Jersey he will be back to full strength. Also, the Patriots traded their 2017 first-round pick for Saints wide receiver Brandin Cooks. The former Oregon State Beaver will be the team’s new No.1 wide receiver.

Журнал туралы

«Әлімсақ» журналы – рухани серігіңіз

 Қазақтың ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан, әлімсақтан келе жатқан хатқа түскен тарихының, ұлттық болмыс-бітіммен астасқан әдебиеті мен мәдениетінің, тілі мен дінінің, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрінің бірден-бір насихатшысы, Сыр бойының тарихында алғаш рет әдеби-мәдени, тарихи-танымдық бағытта жарық көрген «Әлімсақ» журналының оқырманына жол тартқанына алты жылға жуық уақыт болып қалды. 2009 жылдың сәуір айынан бастап алғашқы нөмірі жарыққа шыққалы бері қазақ әдебиеті мен тарихына қатысты мақалаларды ортаға салып, Сыр өңірінің мәдениеті мен өнерін насихаттап, облысымыздың бүгінгі мәдени, әлеуметтік дамуындағы өзгерістерді ақпараттандыруда журналдың қосып келе жатқан үлесі салмақты.