Бас редактор бағаны

"Әлімсақ" журналының бас редакторы, филология ғылымдарының кандидаты

Нұрлан Көбегенұлы Нұрмаханов

 Бас кеспек болса да...

Журналға тіркелу

Валют бағамы

Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан

Серіктестер

Нұрмахан Елтай, сатирик-жазушы: «Сахнада анекдот айтып жүргендерді сатираға қоспаймын»

 

"Қисық ұшатын доп", "Қай көзімді қысайын", "Пысық сиыр", "Бетіңді тегістеп алмайсың ба?" "Тесік қалта", "Үргім келіп тұр". Тақырыптары тәбетіңді ашатын бұл туындылардың авторы белгілі сатирик - Нұрмахан Елтай. Аз жазса да, саз жазатын жазушының бүгінде бірнеше кітаптары оқырманның ойынан шығып, бағасын да алып үлгерді. Әйтсе де, сықақшы қоғамдағы көріністерді әзілмен түйреп, сатира садағына іліп, оқырманға ой тастауды көпке көріну үшін жазбайды. Мұны сықақшының қаламынан туған туынды­ларынан айқын көруге болады.

Екі-үш күн аттасақ, сәуір айына қадам басып, күлкі күнімен қауышамыз. Сол күлкі әлеміне өрнек салған, бүгіндері кенже қалған сатира жанрына жанын беріп жүрген Қазақстан Республикасы Жазу­шылар және Журналистер одағының мүшесі Нұрмахан Елтаймен болған сұхбатты күлкіқұмар оқырмандарымызға ұсынып отырмыз.

 

- Нұрмахан аға, сатира - қиын да күрделі жанр. Сол сатира соқпағына түсуіңізге түрткі болар себеп бар ма?

- "Бұралқы сөз, күлмекке жақсы" деп қылжақ­таған сөздің бәрі сатираға жата қоймас. Рас, сатира жанрының өзіндік әлемі бар. Әр қаламгердің оңтайына келетін әзіл-сықақтың нәзік тұстары болады, сол шеберлікке жету үшін көп білімділік, терең зерделілік, асқан сезімталдық керек. Күлкі шақыра отырып, мақтамен бауыздау тәсілі деген де оңай шағыла қоймайды. Мұны мен сатира саласының алыбы Асқар көке Тоқмағанбетов, әйгілі сықақшы Оспанхан Әубәкіров, Шона Смаханұлы, Үмбетбай Уайдин, Көпен Әмірбектерге жақын жүрген кездерімде аңғардым. Өкше басып келе жатқандары да аз емес. Айталық, Толымбек Әлімбекұлы, Еркін Жаппасов, Доқтырхан Тұрлыбек сынды сатирик-жазушылар да сол баспалдақтан өтті. Содан болар, жазулары ширақ, ойлары анық қалыптасқан.

Бала кезімде, 6-сыныпта оқып жүргенімде Оспанхан Әубәкіровтің сықақ кітаптары кездей­соқ қолыма түсіп, бас алмай оқығаным бар. Содан әзіл-сықақ жазуға құмарта бастадым. Мектеп­те қабырға газетін әрлеп, белсеніп жүрдім. Бірте-бірте қаламмен бірдеңе сызғыла­май жүрмейтін әдетке душар болдым. Бірде ауылға келген халық ақыны Манап Көкенов шашылған техниканы көріп, "Темірді корозия құртады, әдебиетшіні пародия құртады" деген. Осындай сөздерді термелеп жүріп, өзім де жазарман қатарына қосылып кеттім-ау деймін.

- Сатираның өзін бірнешеге бөлеміз. Әрқай­сысының салмағы бар. Сіздің сати­раларыңыз қоғамдағы кері құбылыстардан, ішкі күйіктен шығады ма, әлде қиялы­ңыздың ұшқырлығынан ба?

- Әлі есімде, 1975 жылдары "Сериялы жина­лыс" атты сықақ әңгімемде салдыр салақтау жеңешемді әжуалаған өлеңім республикалық газет-журналдарда жарық көріп, содан қызығу­шылық арта бастады. Жазғандарыңның жария­ланып тұруы ынтаны арттырады екен. Қоғам­дағы келеңсіз нәрсені тез аңғарғаннан болар, күлкі шақыратын туындыларым солай жазыла кетеді. Мектеп бітірген соң бір маусым совхоздың терең құм ішіндегі ферма орталығында қаракөл елтірісін дайындайтын цехта жұмыс істедім. Ішім пысқаннан өзімше ермек тауып, "Кең өріс" деген қабырға газетін шығарып, тасқораның қабырғасына іліп қоятынмын. Өткен-кеткен шопырлар, жолаушы­лар жақын маңдағы шопандар әлгі менің "газет сымағымды" оқып, күлісіп жатады. Тіптен, "ендігі газет қашан шығады?" деп мені мазалап та қояды. Газеттің мақаласын жазушы, әзіл-сықақ пен суретін салушы да өзім ғой. Осыдан кейін жұрт оқитын дүниелер жазуға бейімделе бастадым.

- Қазіргі қазақ басылымындағы сатира­ның қауқары қандай? Кенже қалуымыз өзі­мізге байланысты емес пе?

- Бұл сауалға өз деңгейіме қарай жауап бергенім дұрыс шығар, "Егемен Қазақстан" газетінде "Сөз сойыл", "Айқын" басылымында "Жатыпатар" әзіл-сықақ беттері бар. Сол секілді, Қызылордада жарық көретін "Халық" газетінде де сын-сықақ жарық көріп тұрады. Басылым беттерінен Мұхтар Шерім, Ермахан Шайқыұлы, Алпысбай Боранбаев, Берік Садыр, өз жерлес­теріміз Қазыбек Әшірбекұлы, Нұрлан Нұрмахан, Ерғали Абдулланың әзіл-сықақтарын тұрақты түрде оқимын. Бірде, көшеде Ермаханның "Мынауың жынды екен" деген сықағы ойыма түсіп күліп келе жатсам, қарсы кездескен ерлі-зайыптылар маған аңтарыла қарап, "Мынау жынды ма?" дегені бар. Осындай жайттарға қарап, сатираның жазылу деңгейі жақсы деп ойлаймын. Әттең, ойлы оқырман аз, жеңіл-желпі қылжақ көбейіп кетті. Сахнаға шығып, анекдот айтып, топырлап жүргендерді сатираға қоспай­мын.

- Көңіліңіз толмайтынын байқадық.  Сати­раны дағдарысқа ұшыратпау үшін не істеу керек?

- "Бір адамның кітап оқымауы - ол сол адам­ның қасіреті, ал бүкіл адамның кітаптан алшақ­тауы - қоғамның соры" деген бар. Біздің заман­дастарымыз кітаптан, жалпы әдебиеттен алшақ­тап барады. Мұның ауыртпалығы әлден-ақ сезі­лу­де. Телеарналар жарыса хабарлайтын "атып кетті", "жарып кетті" дейтін ақпараттар адамның таяздығынан, мейрімсіздіктен, адами келбетінен арыла бастағандығының белгісі. Сондықтан қоғамда өнер мен шығармашылық дұрыс бағалануы керек. Сатираның ашаршылыққа ұшырамауы осы жағдайларға тікелей байла­нысты.

- Қазіргі қоғам сатираға өзі-ақ сұранып тұр. Алайда, жауынгер жанр саналатын фельетонды ешкім жаза бермейді. Мұның себебі неде?

- Болашақ журналистсің ғой, "Кімнің арбасына мінсең, соның әнін айтасың" дегенді естуің бар шығар, солай...

- Басылымдағы сатираның орны өз алды­на бір бөлек. Ал, теледидардағы езу тартар дүние­лерге халықтың сұранысы жоғары. Қазір әзіл-сықақ театрының саны көп, сапа­сы қандай?

- Республикалық телеарнадан "Ду-думан" атты әзіл-сықақ театрларының байқауы өткізіле­ді. Жастар жақсы өнер көрсетеді. Әсіресе, "Өнер қырандары" атты ұжым керемет дүниелер ұсы­на­ды. Театр әртістерінде ізденіс бар, тек автор­лар­мен дұрыс қарым- қатынас кемшіндеу секіл­ді. Өйткені, үш жақты түсіністік болмай, жетіс­тікке жету қиындау.

- Салмақты әңгімеңізге рахмет, аға! Көпші­лікке күлкі сыйлайтын әзілдеріңіз көп болсын!

Сұхбат құрған

Жұлдызай ҚАЛИЕВА,

"Болашақ" университетінің студенті

Пікір қалдыру


Қорғаныс саны
Жаңарту

Іздеу

Сауалнама

Бүгінде журналистерге қай сала мамандарынан ақпарат алу қиын?

Медицина - 57.1%
Прокуратура - 0%
Сот - 0%
Департаменттер - 14.3%
Облыстық басқармалар - 28.6%

Дауыс саны: 7
The voting for this poll has ended on: 29 Шіл 2017 - 00:00

Жоба туралы

Сыр өңірінің тумасы, қайсар қаламгер, ақын Зейнолла Шүкіровтің рухына арналған «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты облыстық жас ақындар мүшәйрасы өтті.

 «Руханиятты жаңғырту» қоғамдық қоры мен республикалық әдеби-мәдени, тарихи-танымдық «Әлімсақ» журналы Зейнолла Шүкіровтің рухына арнап биыл төртінші рет дәстүрлі «Бір жұлдыз болып жанам мен» атты талантты жас ақындар мүшәйрасын ұйымдастырды. Биылғы жылдың жеңімпазы - М.Мәметова атындағы Қызылорда гуманитарлық колледжінің студенті Нәбира Ешниязова.

 

 

Редакцияға хат

Email:
Тақырып:
Текст:

Әлеуметтік желілер

Күнтізбе

<< < Сәуір 2017 > >>
Дс Сс Ср Бс Жм Сб Жс
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 22 23
24 25 26 27 28 29 30

As we continue our list of fantasy football”s top 101 PPR players of 2017 we have three players who have recently finished in the top-15 at their positions.

In fantasy football there will always be players who have an unexpected drop or rise from one year to the next. One player on today’s list was a top-six wide receiver in 2015. The next year,Vince Wilfork Jersey he wasn’t even a top-20 wide receiver.

The same can be said about a running back on today’s list who was a top-five running back in 2015. Last year, he wasn’t even a top-18 running back. Who are these players and what should we expect from them in 2017?

To be clear,J.J. Watt Jersey the top 101 PPR players are for re-draft leagues only. Here’s a look at players ranked No. 38-36:

Last season Patriots wide receiver Julian Edelman finished fourth in the NFL in receptions with 98. He also set a career-high in receiving yards with 1,106. In the end,Brian Cushing Jersey Edelman finished 2016 as the 15th PPR wide receiver. Unfortunately for Edelman, I see a regression coming his way in 2017.

The 2016 season was only the second time in Edelman’s eight-year career he played in all 16 games in a season. The other time came back in 2013. Going into 2017, the odds are against the 31-year old receiver to play in all 16 games in back-to-back years for the first time in his career. Even if he somehow manages to stay healthy for all 16 games, he’s sure to lose targets and receptions.

Last year Patriots star tight end Rob Gronkowski had a career-low 25 receptions. Gronk was never 100 percent during the 2016 season and only appeared in eight games. Going into 2017,DeAndre Hopkins Jersey he will be back to full strength. Also, the Patriots traded their 2017 first-round pick for Saints wide receiver Brandin Cooks. The former Oregon State Beaver will be the team’s new No.1 wide receiver.

Журнал туралы

«Әлімсақ» журналы – рухани серігіңіз

 Қазақтың ғасырлар қойнауынан тамыр тартқан, әлімсақтан келе жатқан хатқа түскен тарихының, ұлттық болмыс-бітіммен астасқан әдебиеті мен мәдениетінің, тілі мен дінінің, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрінің бірден-бір насихатшысы, Сыр бойының тарихында алғаш рет әдеби-мәдени, тарихи-танымдық бағытта жарық көрген «Әлімсақ» журналының оқырманына жол тартқанына алты жылға жуық уақыт болып қалды. 2009 жылдың сәуір айынан бастап алғашқы нөмірі жарыққа шыққалы бері қазақ әдебиеті мен тарихына қатысты мақалаларды ортаға салып, Сыр өңірінің мәдениеті мен өнерін насихаттап, облысымыздың бүгінгі мәдени, әлеуметтік дамуындағы өзгерістерді ақпараттандыруда журналдың қосып келе жатқан үлесі салмақты.